Lighthouse Translations

De energietransitie

Het hoe en waarom van de energietransitie

Je ziet het bijna onophoudelijk in het nieuws: de energietransitie. Doelen die al dan niet worden gehaald, investeringen in groene energie, ontwikkelingen op het gebied van hergebruik, energieopwekking en energiebesparing. Maar wat is nu precies het doel van die hele energietransitie, ‘moet’ je er wat mee als bedrijf of particulier? En wie gaat dit eigenlijk betalen? In dit artikel leg ik uit hoe het in elkaar steekt.

Wat is het?

Simpel gezegd is de energietransitie de overgang van het gebruik van fossiele brandstoffen naar duurzame brandstoffen. Dit komt omdat bij het gebruik van fossiele brandstof CO2, oftewel broeikasgas, vrijkomt waardoor de aarde opwarmt. Daarnaast spelen energiebesparing en energieopslag een belangrijker rol.

Waarom?

Waarom nou die hele energietransitie, is het nou echt zo erg dat de aarde een paar graden opwarmt? Het antwoord daarop is: ja! Er zit een hele rits aan gevolgen aan een warmere aard, zelfs al is het ‘maar’ een paar graden. Hieronder zet ik er een paar op een rij.

  • Stijgende zeespiegel
  • Land- en zee-ijs smelt
  • Extreem weer (veel water of juist droogte of hittegolven)
  • Verspreiden van ziektes
  • Uitsterven van diersoorten
  • Voedselproductie kan in gevaar komen

Klimaatverdrag en energietransitie

De energietransitie zoals we die nu kennen is eigenlijk begonnen met het Klimaatverdrag dat in 1992 in Rio de Janeiro werd afgesloten. Het verdrag is een internationaal raamwerk waarbinnen regeringen gezamenlijk actie kunnen ondernemen tegen de opwarming van de aarde. Op dit moment hebben 197 landen het Klimaatverdrag geratificeerd.

Onder dit Klimaatverdrag zijn er verschillende protocollen en akkoorden overeengekomen. De belangrijkste zijn:

  • Het Kyotoprotocol (1997) waarin het klimaatverdrag verder is uitgewerkt.
  • Het Akkoord van Parijs (ook wel Parijs-akkoord of Klimaatakkoord genoemd. (2015) Hierin hebben alle landen emissiereductiedoelen gesteld. (Het is echter wel jammer dat de luchtvaart en scheepvaart niet in het Akkoord zijn meegenomen)

Doelen

Hoofddoel

Het doel is om de opwarming van de aarde binnen de perken te houden. Dat wil zeggen: in het jaar 2100 moet de opwarming onder de 2 graden Celsius zijn gebleven ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. Het streven is 1,5 graad Celsius.

CO2-uitstoot in balans met CO2-opname

Aangezien de uitstoot van CO2 de belangrijkste oorzaak is van de opwarming van de aarde, moet dat fors naar beneden. Het gebruik van fossiele brandstoffen is op dit moment de grootste boosdoener en er wordt zwaar ingezet op het verminderen van gebruik van fossiele brandstoffen.

EU

De EU-landen hebben als gezamenlijke noemer de volgende doelen gezet:

  • In 2020 20 % minder CO2 uitstoot dan in 1990.
  • In 2020 20% minder energieverbruik én dat 20% van de gebruikte energie van hernieuwbare bronnen komt.
  • In 2030 40% minder CO2 uitstoot dan in 1990.

Nederland

Daarnaast is elk land vrij om zijn eigen (ambitieuzere) doelen te stellen. Nederland heeft dit als volgt gedaan:

  • Te beginnen met in 2020 16% minder CO2-uitstoot dan in 2005 voor de kleine bedrijven, het vervoer en in huishoudens. (Nederland ligt hiervoor mooi op koers)
  • In 2020 moet 14% van de gebruikte energie schoon zijn.
  • In 2030 49% minder CO2-uitstoot dan in 1990.

Energiebronnen

De energietransitie en het grootste deel van het Klimaatverdrag gaat om brandstoffen. Welke willen we niet meer, welke juist wel, en hoe kunnen we minder brandstof gaan gebruiken.

Fossiele brandstoffen

Energiebronnen die een groot aandeel hebben in de uitstoot van CO2 zijn fossiele brandstoffen. Het doel is dan ook om zo snel mogelijk een eind te maken aan het gebruik ervan. Onder fossiele brandstoffen vallen aardolie, aardgas, steenkool en bruinkool

Duurzame brandstoffen

Er zijn verschillende alternatieven voor fossiele brandstoffen. Deze brandstoffen heten duurzaam of hernieuwbaar omdat ze niet op raken. Je kunt hierbij denken aan:

  • Wind
  • Zon
  • Biogas
  • Aardwarmte
  • Waterstof (ik heb een artikel geschreven over het op waterstof aangedreven schip Energy Observer, dit kun je hier lezen)

Bedrijven

Zware industrie en de energiebedrijven binnen de EU moeten in 2020 21% minder CO2 uitstoten dan in 2005. Om dat te bereiken mogen de bedrijven onderling emissierechten verhandelen. Energiecentrales en grote bedrijven uit 31 landen, waaronder Nederland, hebben rechten gekregen om tot een bepaalde grens broeikasgassen uit te stoten. Gaat een bedrijf daar overheen, dan moet het bij een ander bedrijf rechten kopen. Blijft een bedrijf onder de grens, dan kan het overtollige rechten verkopen. Een bedrijf dat veel CO2 uitstoot moet daar dus extra voor betalen. Een bedrijf dat werk maakt van het beperken van de CO2-uitstoot kan kosten besparen.

Enkele voorbeelden van concrete stappen:

  • Gaswinning Groningen stopt in 2030.
  • Kolengestookte centrales schakelen over op duurzame brandstof.
    • Amercentrale en Hemwegcentrale uiterlijk 2024
    • Maasvlakte en Eemshaven uiterlijk 2029
  • Onder bepaalde voorwaarden zijn bedrijven wettelijk verplicht energiebesparende maatregelen te treffen met een terugverdientijd van 5 jaar.
  • In 2023 moet ieder kantoor groter dan 100m2 energielabel C hebben, wat inhoudt dat bijna de helft v/d Nederlandse kantoren maatregelen moet treffen.

Particulieren

Ook als particulier ontkom je niet aan de energietransitie. Zo gaat Nederland uiteindelijk een keer van het aardgas af en moeten mensen in die tussentijd hebben gezorgd voor een groen alternatief voor verwarming of koken. Particulieren kunnen bijvoorbeeld zelf kiezen om stroom op te wekken door middel van zonnepanelen en voor warm water gebruik te maken van zonneboilers. Veel mensen dragen onze aarde een warm hart toe en nemen uit ideologisch en vaak ook economisch oogpunt al maatregelen. Je kunt naast de hierboven genoemde punten ook denken aan:

  • Warmtepompen
  • Buurtwindmolen
  • Woningisolatie
  • Elektrische auto’s (hoewel dat best nog wel een discussiepunt is)
  • Verminderen van energiegebruik

Wie gaat dat betalen?

Dat is nog een leuk discussiepunt. De overheid wil (uiteraard)niet alles gaan bekostigen, maar ook het bedrijfsleven en de gewone man staan er niet om te springen. De waarheid zal uiteindelijk wel ergens het midden houden tussen subsidies voor energiebesparende maatregelen, duurder gas, goedkopere stroom en de vervuiler betaald.

Tot slot

De ontwikkelingen op het gebied van energiebesparing en alternatieve duurzame energie gaan razendsnel. Zo wordt er gewerkt aan energie uit getijdenbeweging op zee, opslag van opgewekte energie, energieneutrale woningen en energie uit andere bronnen als biomassa of afvalstromen. Kortom: zeer interessant en goed voor dat bolletje dat wij aarde noemen en dat ons thuis is!

Facebooktwitterlinkedin

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *